Kurczęta jednodniowe – hodowla, karmienie i zasady postępowania

Pierwsze dni po wykluciu to najbardziej wrażliwy, a zarazem często decydujący etap w życiu każdego stada. To, w jaki sposób przyjmiesz je do odchowalni i czego im dostarczysz w pierwszych godzinach – realnie przekłada się bowiem na ich przyszłą odporność, tempo wzrostu, nieśność, a nawet śmiertelność.

Dowiedz się, czym są kurczęta jednodniowe, jak wygląda proces ich klucia, po czym rozpoznasz zdrowe sztuki. Omówimy też kwestie ich hodowli i pielęgnacji.

Czym są jednodniowe kurczęta?

Nazwę kurcząt jednodniowych przypisuje się pisklętom w wieku do 72 godzin* – liczonych od momentu ich wyklucia. Najczęściej pozyskuje się je z przemysłowych wylęgarni, zakładów reprodukcyjnych, a także przydomowych hodowli, w których właściciele korzystają z własnych inkubatorów. Pisklęta jednodniowe dzielą się na kilka typów. Każda z grup wymaga nieco innego podejścia, inaczej się rozwija i co innego może Ci zaoferować z perspektywy hodowlanej. Jednak o tym przeczytasz za moment.

W tym miejscu musimy jednak jasno zaznaczyć, jak istotne (szczególnie z perspektywy dalszej produkcyjności stada) są właśnie pierwsze godziny. To właśnie to, co zrobisz (lub zaniedbasz) w 3 początkowych dobach – realnie przełoży się na ich całe przyszłe życie.

Rodzaje kurcząt

Wybór rasy to jedna z najważniejszych decyzji. Bowiem w dużej mierze to właśnie od tego zależy, czy i w jaki sposób Twoja hodowla spełni postawione cele.

• Brojlery – to kurczęta mięsne o błyskawicznym tempie wzrostu, które są w stanie osiągnąć masę ubojową w około 35 – 42 dni.
• Nioski – w szczycie produkcji potrafią znieść nawet 300 – 320 jaj rocznie.

Warto jeszcze wspomnieć o tzw. rasach ogólnoużytkowych, które stanowią kompromis między nieśnością a mięsnością. Są idealne do chowu przydomowego. Na rynku dostępne są zarówno pisklęta z określoną płcią (co jest szczególnie ważne, gdy zależy Ci wyłącznie np. na nioskach), jak i tzw. mixy (są tańsze).

Po więcej szczegółowych informacji w tym obszarze odsyłamy Cię do lektury artykułu pt.: Rasy kur – charakterystyka gatunków, hodowla, ceny, rodzaje

Jak wygląda proces klucia się kurcząt?

Zaczyna się około 19 dnia inkubacji. Wówczas pisklę przebija błonę pergaminową i przechodzi do komory powietrznej. Wówczas dochodzi do tzw. nakłucia wewnętrznego, czyli do momentu, gdy pisklę po raz pierwszy oddycha swoimi płucami. Dalej przychodzi czas na nakłucie zewnętrzne, czyli przebicie skorupy. Pisklę robi to przy pomocy charakterystycznego narośla na czubku dzioba. Dalej, obracając się wokół własnej osi, kurczę stopniowo i konsekwentnie rozszerza otwór, odłamuje kolejne fragmenty skorupki, aż wreszcie może ją opuścić.

Całość (liczona od pierwszego nakłucia, aż do pełnego wyjścia) zajmuje zazwyczaj od 12 do 24 godzin. Ty jako hodowca musisz wiedzieć, że pod żadnym pozorem nie możesz im w tym pomagać. Pisklęta powinny poradzić sobie same.

Jednodniowe pisklęta do dalszej hodowli – jak wybrać zdrowe sztuki?

Zdrowe pisklę poznasz po tym, że wykazuje żywe i aktywne zachowanie oraz szybko reaguje na bodźce pochodzące z otoczenia. Ważny jest również wygląd, w tym puch (powinien być równomiernie wysuszony i puszysty), oczy (jasne i czyste), a nogi oraz dziób (wolne od zniekształceń). Masa ciała pojedynczego pisklaka powinna wynosić około 40 – 45 g (w zależności od rasy i celu hodowlanego).

A co powinno zapalić Ci czerwoną lampkę? Sygnałami ostrzegawczymi są z kolei:

• apatia i brak reakcji na otoczenie,
• oklejony, matowy puch,
• wyciek z nozdrzy lub oczu,
• kulawizna lub problemy z koordynacją,
• biegunka i zabrudzone okolice kloaki.

Takich piskląt lepiej nie kupować. Zamiast tego warto wybierać dostawców z certyfikatami weterynaryjnymi oraz udokumentowanymi szczepieniami z wylęgarni.

Przygotowanie pomieszczenia przed przyjęciem piskląt

Zacznij od dokładnego czyszczenia i dezynfekcji wszystkich ścian, podłogi oraz sprzętu (poideł, karmideł, promienników). Pamiętaj również o uszczelnieniu pomieszczenia przed gryzoniami, drapieżnikami oraz dzikim ptactwem. W kolejnym etapie wyłóż ściółkę z trocin, wiórów lub słomy, która zapewni pisklętom ciepło i komfort podczas odpoczynku. Ustaw karmidła i poidła w łatwo dostępnych miejscach, a pomieszczenie nagrzej co najmniej 24 godziny przed przyjęciem ptaków.

Obsada i powierzchnia (ile piskląt na metr kwadratowy)?

W pierwszym tygodniu życia pisklęta są jeszcze naprawdę malutkie. W związku z tym spokojnie możesz utrzymywać nawet do 50 sztuk na każdym metrze kwadratowym. Oczywiście, wraz z ich wzrostem – musisz również stopniowo zwiększać dostępną dla nich przestrzeń. Docelowy metraż zależy od rasy i przeznaczenia hodowlanego, a szczegóły regulują konkretne przepisy.

Jeśli tego nie zrobisz i “przesadzisz” z obsadą – możesz się narazić na konsekwencje w formie stresu, spadku produkcji, a nawet kanibalizmu wśród kurczaków.

Oświetlenie

Ono pełni dwie podstawowe funkcje:

• pomaga pisklętom odnaleźć paszę i wodę,
• reguluje ich rytm dobowy, co ma duży wpływ na rozwój.

W związku z tym pamiętaj o kilku ważnych zasadach. W pierwszej dobie życia warto stosować 23 godziny światła i jedynie 1 godzinę ciemności. W drugim i kolejnych – stopniowo skracaj dzień świetlny, aż do momentu, gdy dostęp do światła będzie trwał około 16 godzin na dobę. Poza czasem naświetlania liczy się również jakość, czyli natężenie, które nie powinno być zbyt intensywne (na dobry start przyjmuje się około 30 luksów).

Temperatura dla kurcząt jednodniowych

Musisz wiedzieć, że pisklęta nie są w stanie same regulować ciepła swoich ciał. Stąd, obok oświetlenia, to właśnie temperatura ich otoczenia odgrywa szczególnie ważną rolę. Do tego zadania niezastąpiony okazuje się promiennik.

Wartości uznawane za optymalne to: 32 – 35°C (w 1 tygodniu), 29 – 32°C (w 2 tygodniu) oraz 26 – 29°C (w 3 tygodniu). W kolejnych możesz stopniowo obniżać temperaturę, aż dojdziesz do poziomu około 20 stopni Celsjusza.

Wilgotność i wentylacja w odchowalni

W pierwszym tygodniu za optymalny poziom uznaje się granicę między 60 – 70%. Później możesz go stopniowo obniżyć do 50 – 60%. Jest to ważne z kilku powodów. Bowiem zbyt niska wilgotność prowadzi do odwodnienia piskląt, podrażnienia dróg oddechowych oraz zakurzenia powietrza. Zbyt wysoka sprzyja natomiast rozwojowi bakterii, grzybów i pasożytów.

Równie ważna jest sprawna wentylacja, która ma za zadanie usuwanie z powietrza nadmiaru amoniaku czy dwutlenku węgla oraz oczywiście – zapewnianie dostaw świeżego tlenu. Musisz ją zorganizować w taki sposób, aby była wydajna, ale jednocześnie nie powodowała przeciągów.

Zasady żywienia – czym karmić kurczaki jednodniowe?

Kwestia tego, co jedzą pisklęta, to temat na osobny wpis, który zresztą – już opublikowaliśmy na naszym hodowlanym blogu. Tu ograniczymy się do kluczowych informacji, a jeśli chcesz zagłębić się w tym obszarze – polecamy lekturę naszego artykułu.

Karmienie kurcząt jednodniowych to temat, w którym naprawdę nie ma miejsca na improwizację. Podstawą wszystkiego są odpowiednio dobrane mieszanki surowych kasz (manna, kukurydziana, gryczana), ześrutowana pszenica, pasza mineralna. Aczkolwiek, pierwszą czynnością po umieszczeniu piskląt w odchowalni wcale nie powinno być karmienie, a… pojenie. Woda musi być letnia, czysta i świeża, a dodatkowo w pierwszych 24 – 48 godzinach warto wzbogacić ją o elektrolity i glukozę.

Szukasz profesjonalnego sprzętu do odchowu kurcząt jednodniowych?

Sukces w odchowie młodego stada zaczyna się długo przed przyjazdem piskląt. Od czego? Przede wszystkim od dobrze zaplanowanej inkubacji. W internetowym sklepie BIO EGGS czeka idealne wyposażenie na start takiej przygody, w tym: automatyczne inkubatory do jaj, nowoczesne odchowalniki dla piskląt z systemem grzewczym, a także pełen asortyment akcesoriów dla przydomowych oraz profesjonalnych hodowców. Jeśli masz jakiekolwiek pytania – nasi doradcy z wieloletnim doświadczeniem chętnie pomogą Ci dobrać sprzęt dopasowany do skali Twojej hodowli.