Hodowla gęsi – przebieg i zasady. Od czego zacząć i jak prowadzić?

Długodystansowiec, ptak wodny i pastwiskowy. O gęsiach można powiedzieć dużo, ale z pewnością nie to, że są “zwykłym” drobiem, który można hodować w małej klatce.

Czym zatem są i jak mądrze podejść do ich hodowli. Te oraz wiele więcej tematów poruszyliśmy w treści publikacji, którą właśnie czytasz. Od wyboru rasy i kierunku hodowli, zakup gąsiąt, odchów, urządzenie wybiegu i wypas, aż po żywienie. Zapraszamy!

Na czym polega hodowla gęsi?

Gęś to ptak wodny i pastwiskowy, a przy tym wyjątkowo długowieczny (potrafi żyć kilkanaście, a w sprzyjających warunkach – nawet ponad 20 lat). Gęsi hoduje się przede wszystkim na mięso (gęsinę), pierze i puch, tłuszcz oraz bardzo wartościowy nawóz*.

Jeśli trzymasz gęsi wyłącznie na własny użytek (czytaj: nie sprzedajesz ptaków, mięsa oraz jaj) – nie musisz rejestrować hodowli. Obowiązek pojawia się dopiero wtedy, gdy prowadzisz tzw. zakład drobiu, czyli przy sprzedaży oraz po przekroczeniu progu pogłowi. Hodowla gęsi to działalność rolnicza, więc zwróć uwagę na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i przeznaczenie danej działki.

* Ubój przypada zwykle około 15 – 17 tygodnia życia, gdy ptak osiąga masę rzędu 5 – 7 kg. Pierze i puch to zazwyczaj cenny produkt uboczny, który przy większej skali potrafi realnie zasilić budżet.

Jak i od czego zacząć? Wybór rasy i zakup jaj lub żywych gąsiąt „na start”.

Najprostsza droga (szczególnie dla początkującego hodowcy gęsi) wiedzie przez zakup młodych gąsiąt – najlepiej wczesną wiosną i pochodzących z pewnego zakładu wylęgowego. Wcześniej jednak musisz pamiętać o zapewnieniu im odpowiednich warunków. W tym celu przygotuj wychowalnię, do której trafią maluchy.

Alternatywnie, możesz zacząć od samego początku – zaopatrując się w jaja lęgowe, które następnie umieścisz w specjalistycznych inkubatorach. Orientacyjnie jaja wylęgowe kosztują kilka złotych za sztukę, a gąsięta jednodniowe są odpowiednio droższe. Przed zakupem zwróć baczną uwagę na żywotność ptaków, czystość stada oraz jego pochodzenie.

Jeśli chodzi o wybór rasy, najlepiej wybierać pomiędzy:

• gęsią Białą Kołudzką (tzw. produkcyjny standard o dużej masie i dobrym tempie wzrostu),
• regionalnymi (pomorska, kartuska, podkarpacka, garbonosa), które są cenione za swoją odporność oraz lokalny charakter.

Na start postaw na rasę łagodną i mało wymagającą. Te wyżej wymienione wybaczają więcej. Rasy typu Tuluza czy Embden są “cięższe”, stąd przeznaczone raczej dla bardziej zaawansowanych hodowców.

Jak przebiega inkubacja gęsich jaj oraz dalszy odchów ptaków?

Jeśli wybierasz własny wylęg – przygotuj się na nieco dłuższy proces.

• Inkubacja gęsich jaj w inkubatorze, gdzie utrzymujesz stabilne parametry, regularnie je obracasz i – co ważne u gęsi – okresowo studzisz oraz zwilżasz. Jaja gęsie mają wyraźnie wyższe wymagania wilgotnościowe niż kurze. Sam wylęg trwa zwykle około 28 – 31 dni.
• Odchów gąsiąt, gdy świeżo wyklute gąsięta trafiają do ciepłego, suchego i widnego pomieszczenia. Na starcie zapewniasz im ogrzewanie, a temperaturę stopniowo obniżasz z każdym tygodniem. Przez cały czas muszą mieć dostęp do czystej wody (zabezpieczonej tak, aby się nie potopiły) oraz do paszy przeznaczonej dla gąsiąt. Gęsi rosną błyskawicznie, więc już po około 3. tygodniu, przy sprzyjającej pogodzie, możesz zacząć wypuszczać je na wybieg.

Największymi wrogami młodych gąsiąt są: zawilgocona ściółka, przeciągi i kiepskiej jakości pasza startowa.

W jaki sposób hodować gęsi? Warunki, żywienie i utrzymanie.

Jeśli chodzi o przestrzeń, kojec i wybieg – w pomieszczeniu przyjmuje się orientacyjnie 2 – 3 m² na ptaka, a budynek powinien być na tyle wysoki, aby ptaki swobodnie się po nim poruszały (Tobie zaś wygodnie było je obsługiwać). Wychowalnia musi być sucha, widna i dobrze wentylowana. Do tego dochodzi wybieg (trawiasty lub utwardzony), najlepiej z zadaszeniem chroniącym przed deszczem i ostrym słońcem. Do tego postaraj się o solidne ogrodzenie chroniące przed drapieżnikami, zadaszony fragment wybiegu jako schronienie, poidła i koryta łatwe do czyszczenia, suchą, chłonną ściółkę w części krytej.

Jeżeli mowa o kwestiach wypasu i dostępu do wody – musisz pamiętać, że gęś to ptak pastwiskowy, który sporą część diety pokrywa z trawy. Jednak do hodowli wcale nie potrzebujesz stawu. Owszem, dostęp do zbiornika bywa korzystny, jednak w zupełności wystarczy stały dostęp do czystej wody do picia.

Samo żywienie zmienia się wraz z wiekiem. Na starcie gąsięta muszą otrzymywać od Ciebie pełnoporcjową paszę startową – dopasowaną do ich intensywnego wzrostu. W fazie wzrostu stopniowo zwiększaj natomiast udział zielonki, a paszę treściwą traktuj jako uzupełnienie.

Dorosłą gęś żywisz przede wszystkim z pastwiska (dokładając zboże oraz zielonkę). Mile widziane dodatki to marchew, kapusta, buraki czy botwina. Osobnym tematem jest końcowy tucz owsem (nadający mięsu charakterystyczny smak), jednak to temat do poruszenia w odrębnym materiale.

Zdrowie, ubój i pozyskiwanie pierza – o czym jeszcze pamiętać?

Bez zdrowego stada nie może być mowy o opłacalnej hodowli. Stąd kilka ostatnich akapitów poświęciliśmy właśnie omówieniu kwestii profilaktyki. O ile gęsi są dość odporne – warto mieć na względzie, że ich naturalnymi wrogami pozostają szczególnie pasożyty oraz choroby powodowane przez zawilgocenie oraz zbyt duże zagęszczenie. Spadek ich formy poznasz między innymi po pogorszeniu kondycji, apatii oraz biegunce. Wówczas musisz reagować szybko – koniecznie, gdy tylko je dostrzeżesz.

Podstawę profilaktyki stanowi tzw. bioasekuracja, czyli po prostu czystość, sucha ściółka, rozsądna obsada oraz oddzielenie stada od dzikiego ptactwa (które bywa źródłem chorób).

Gdy przychodzi czas na ubój – przeprowadź go humanitarnie i spokojnie, najlepiej jeszcze przed rozpoczęciem pierzenia. Samo skubanie i obróbkę pierza również dobrze zaplanować z wyprzedzeniem, zwłaszcza jeśli puch ma trafić do dalszej sprzedaży.

Na jaką skalę inwestycji się przygotować? Ile w praktyce kosztuje hodowla gęsi?

Na start złożą się przede wszystkim zakup gąsiąt lub jaj wylęgowych, przygotowanie wychowalni i kojca, wyposażenie (między innymi poidła, koryta i ogrzewanie), a także ewentualny inkubator (ale tylko, jeśli planujesz prowadzić własny wylęg).

Do tego weź pod uwagę tzw. koszty bieżące, w tym: głównie paszę (od kilkunastu do kilkudziesięciu złotych miesięcznie na ptaka) oraz wydatki na opiekę weterynaryjną. W praktyce niewielkie stado na własne potrzeby zmieścisz w budżecie liczonym w kilkuset złotych na starcie.

Czy taka działalność w ogóle się opłaca? Szacunkowe zyski i inne korzyści.

Przy chowie na własne potrzeby „opłacalność” liczy się głównie jakością i oszczędnością (masz własną, sprawdzoną gęsinę). Zyski zaczynają pojawiać się przy większej skali i sprzedaży w sezonie (zwłaszcza w oknie wokół 11 listopada, gdy popyt na gęsinę na Świętego Marcina wyraźnie rośnie). Po stronie przychodów masz żywiec, gęsinę oraz pierze i puch, a po stronie kosztów – paszę, sprzęt i własną pracę.

Planujesz hodowlę gęsi? Wyposaż swoje gospodarstwo z pomocą BIO EGGS.

Dobra gęsina nie bierze się znikąd. Ba… o jej jakość trzeba zadbać na długo, długo przed listopadem. Najlepiej – od solidnego sprzętu i przemyślanych warunków.

Jeśli chcesz poprowadzić hodowlę gęsi sprawnie i bez zbędnych potknięć – koniecznie zajrzyj do nas, a konkretnie – oferty sklepu online, w którym czekają na Ciebie między innymi inkubatory na jajka, odchowalniki dla piskląt, a dalej także skubarki do gęsi czy stanowiska do uboju drobiu. Nie wiesz, od czego zacząć albo co wybrać – pamiętaj. Zawsze możesz sięgnąć po nasze wsparcie. Napisz lub zadzwoń do naszych doradców. Z przyjemnością Ci pomożemy.