Tucz drobiu – co to jest? Przebieg, rodzaje i zasady.

Przez wielu uznawany za “ten” etap, od którego zależy opłacalność hodowli, a przede wszystkim – jakość tuszek trafiających wprost na talerz konsumenta.

Jak prawidłowo zaplanować i poprowadzić cały ten proces (w tym czym karmić ptaki)? Czy i czym różni się on od chowu i odchowu? Jakie rodzaje tuczu stosuje się we współczesnej hodowli? Dowiesz się z lektury tego wpisu.

Czym jest tucz drobiu?

Tym mianem nazywamy proces hodowlany, który jest ukierunkowany na uzyskanie odpowiedniej masy ciała, a wraz z nią – jakości mięsa. Ważne jest, aby było to osiągalne w możliwie krótkim czasie, a także – przy maksymalnym wykorzystaniu paszy. Zanim jednak przejdziemy do szczegółów – rozróżnijmy 3 pojęcia, które często są ze sobą mylone. Ciekawostka: Polska od 2004 roku jest jednym z liderów europejskiego rynku drobiarskiego.

Otóż, o ile chów stanowi ogólne utrzymywanie ptaków w gospodarstwie, zaś odchów dotyczy okresu od wyklucia, aż do momentu, gdy stado osiąga samodzielność, o tyle to właśnie tucz jest fazą intensywnego przyrostu masy mięśniowej, która kończy się ubojem. Dotyczy on w szczególności tzw. ptaków rzeźnych, czyli kurcząt brojlerów, indyków, kaczek i gęsi. W mniejszej skali możemy również mówić o perliczkach czy przepiórkach.

Jeśli chodzi o sposób utrzymania ptaków, w Polsce funkcjonują cztery główne systemy, do których zaliczamy:

• Ściółkowy (najpowszechniejszy w tuczu brojlerów, z podłożem ze słomy, trocin lub wiórów).
• Wolnowybiegowy (wymagający dostępu do wybiegu zewnętrznego).
• Ekologiczny (wymagający wyższego standardu dobrostanu i paszy – z odpowiednimi certyfikatami).
• Klatkowy (dominuje w produkcji nieśnej, zaś w tuczu stosowany jest dość rzadko).

Jakie rodzaje tuczu wyróżnia się we współczesnej hodowli?

Najczęściej kryterium stosowanym w ujęciu do tych procesów zachodzących w gospodarstwach jest intensywność produkcji. Według tego klucza możemy mówić o takich podejściach, jak:

• Tucz intensywny (tzw. przemysłowy lub fermowy) – opierający się na liniach genetycznych szybko rosnących, wysokim zagęszczeniu obsady oraz pełnoporcjowych mieszankach paszowych.
• Tucz półintensywny – stanowiący niejako kompromis pomiędzy efektywnością a dobrostanem ptaków.
• Tucz ekstensywny (czyli wolnowybiegowy lub ekologiczny) – wykorzystujący linie wolnorosnące i stawiający na dłuższy cykl chowu. Ten, z uwagi na zmiany preferencji konsumentów, coraz bardziej zyskuje na znaczeniu i popularności.

Jednak to jeszcze nie wszystko. Drugą warstwą podziału jest tzw. kryterium celu produkcyjnego, które pozwala wyróżnić tucz nastawiony na produkcję mięsa piersi, tuczników ciężkich oraz mniejszych kurcząt porcjowych.

Wolnorosnący i ekologiczny – czym różni się od intensywnego?

Jak pewnie się już domyślasz – oba rządzą się zupełnie innymi zasadami. Intensywny, z uwagi na “hurtową” skalę ma na celu szybkie “wyprodukowanie” mięsa. Stąd bardzo często cały proces trwa do kilku tygodni.

W tuczu ekstensywnym (czyli tym wolnym) wykorzystuje się z dedykowane linie wolnorosnące, których mięso charakteryzuje się między innymi intensywniejszym smakiem, ciemniejszym kolorem, a także wyższą zawartością tłuszczu. Haczyk polega na tym, że produkt będący wynikiem takich hodowli jest oczywiście droższy – i to zazwyczaj kilkukrotnie.

Typy tuczu w zależności od rasy drobiu – przegląd

Oczywiście, każdy gatunek ptaków rzeźnych ma własną specyfikę, która również wymaga od hodowcy w pełni indywidualnego podejścia. Przyjrzyjmy się trzem najpopularniejszym kierunkom stosowanym w polskim drobiarstwie.

• Tucz brojlerów stanowi fundament współczesnej produkcji drobiarskiej. W warunkach intensywnych zajmuje zazwyczaj od 37 do 42 dni, co pozwala uzyskać masę ubojową na poziomie 2,2 – 2,8 kg.
• Tucz indyków trwa już znacznie dłużej i wymaga rozdzielenia płci ze względu na różne tempo wzrostu oraz odmienne potrzeby pokarmowe. Indory osiągają masę ubojową 18 – 22 kg po około 19 – 21 tygodniach tuczu, zaś indyczki 9 – 12 kg po blisko 14 – 16 tygodniach.
• Tucz drobiu wodnego (kaczek i gęsi) też ma własną i dość ciekawą specyfikę. Kaczki rzeźne tuczy się przez 6 – 8 tygodni do masy 3,2 – 3,5 kg. Natomiast gęsi w tuczu intensywnym osiągają masę 5 – 7 kg po około 12 – 16 tygodniach.

Jak przebiega tuczenie drobiu? Etapy i charakterystyka.

Standardowo taki proces (w przypadku brojlerów) uwzględnia 3 lub w porywach 4 fazy żywieniowe, które rozkładają się na kilka tygodni chowu.

• Prestarter – to mieszanka stosowana w pierwszych dniach (do tygodnia) życia piskląt. Ma wysoką zawartość łatwostrawnego białka (powyżej 22%), wysoką energię oraz dodatki enzymów wspomagających niedojrzały jeszcze układ pokarmowy małych ptaków.
• Starter (trwający zwykle do 14 – 21 dnia życia ptaków), z kolei grower (obejmujący okres do około 28 – 35 dnia). Zawartość białka obniża się do poziomu 20 – 21%, ale za to – rośnie udział energii metabolicznej. Dawkę uzupełniają tłuszcze paszowe oraz komponenty zbożowe.
• Mieszanka typu finiszer stanowi ostatnią fazę tuczu. Jej celem jest bowiem dopracowanie masy mięśniowej i ostateczne ukształtowanie tuszki ptaka. Charakteryzuje się najwyższą zawartością energii oraz obniżoną zawartością białka (które schodzi poniżej 20%).

Czym karmi się ptaki w trakcie tego procesu?

Podstawę paszy, która musi być jednocześnie kompleksowa i zbilansowana, stanowią komponenty zbożowe (zaliczamy do nich takie, jak kukurydza, pszenica, jęczmień, owies i pszenżyto). Drugą grupę tworzą komponenty białkowe pochodzenia roślinnego (w tym między innymi śruta sojowa, rzepakowa, łubin wąskolistny, groch itp.).

Pasze przeznaczone do tuczu drobiu są też wzbogacane szeregiem dodatków, do których zaliczamy na przykład:

• tłuszcze paszowe (olej rzepakowy, sojowy, tłuszcz wieprzowy lub rybny),
• enzymy paszowe (fitaza, ksylanaza),
• probiotyki oraz prebiotyki,
• kokcydiostatyki ograniczające ryzyko kokcydiozy,
• premiksy witaminowo-mineralne dopasowane do fazy żywienia.

Jeśli chcesz zgłębić temat żywienia drobiu na wcześniejszym etapie, zerknij do naszego wpisu o odchowie piskląt oraz artykułu o tym, co jedzą pisklęta.

Szukasz wyposażenia, które ułatwi Ci prowadzenie hodowli drobiu na mięso?

Skuteczny tucz drobiu to wypadkowa wielu czynników. Poza jakością piskląt czy warunkami hodowli, liczy się również niezawodne wyposażenie kurnika. Jeżeli chcesz zadbać o ten aspekt – w sklepie BIO EGGS znajdziesz wszystko, czego potrzeba na każdym etapie produkcji. Szczególnie polecamy automatyczne inkubatory do jaj, nowoczesne odchowalniki dla piskląt, klatki dla drobiu, a także kompletne wyposażenie ferm drobiu.

Nasi doradcy chętnie pomogą Ci dobrać rozwiązania dopasowane do skali i specyfiki Twojego gospodarstwa. Dlatego serdecznie zapraszamy do kontaktu.