Rodzaje pszczół – przegląd gatunków w Polsce i na świecie

Matka, robotnica, truteń. Kraińska, środkowoeuropejska, włoska, Buckfast, Primorska, afrykańska, iberyjska. Co warto wiedzieć o odmianach i rasach pszczół, zanim zdecydujesz się wystartować ze swoją pasieką i produkować własny miód? Sprawdźmy!

Poznaj role pszczół oraz dowiedz się wszystkiego o najpopularniejszych rasach miodnych w Polsce, jak i na świecie.

Typy pszczół według ról, jakie pełnią w pszczelej rodzinie

Podstawowy podział definiuje pszczoły według funkcji, które pełnią w celu przetrwania i rozwoju ula. Zaliczamy do nich: matkę (królową), robotnice oraz trutnie. Każda z nich ma określone zadania do wykonania. Jakie? O tym opowiemy sobie już za moment.

#1 Matka (królowa) pszczela

Niekwestionowana lidera, bez której żaden ul nie ma racji bytu. Jest największa ze wszystkich pszczół. Mierzy około 18 – 20 mm długości i potrafi dożywać od 3 do nawet 5 lat. Jej głównym celem jest rozwój ula poprzez produkcję jaj, który uwaga… w szczycie sezonu jest w stanie złożyć nawet 2000 – i to każdego dnia.

Tzw. matka wydziela specjalne feromony, które mają za zadanie utrzymać spoistość rodziny oraz kontrolować zachowanie pozostałych pszczół. Jej brak oznacza dla ula poważne problemy i trudności w funkcjonowaniu.

#2 Pszczoły robotnice

Są zdecydowanie mniejsze (ich rozmiary dochodzą do około 12-15 mm) i jak sama nazwa wskazuje – głównym zadaniem jest praca. Polega na m.in. na sprzątaniu komórek, karmieniu młodych larw, produkcji wosku, aż wreszcie – na zbieraniu pyłku, który następnie jest zamieniany w miód. Wiosną lub latem dożywają 30 – 40 dni, zaś jesienią lub zimą nawet 6 – 9 miesięcy.

#3 Trutnie

Pszczele samce – są nieco większe od robotnic, ale jednocześnie odrobinę mniejsze od matki. Ich długość wynosi średnio 15 – 17 mm. Ich główną (i w zasadzie jedyną rolą) jest zapładnianie młodych matek. Niestety, taka kopulacja oznacza dla nich śmierć. Poza nią pomagają również wentylacji oraz utrzymywaniu ciepła. Osobniki przebywają w ulu od wiosny do lata. Jeśli nie pominą etap kopulacji – i tak czeka je śmierć w wyniku wygnania z ula.

Rasy pszczół miodnych – przegląd

Jednak na tym podział pszczół wcale się nie kończy. Oprócz ról, jakie pełnią w obrębie ula – warto również wspomnieć o ich klasyfikacji  na konkretne rasy. A musimy powiedzieć, że jest ona bardzo bogata i wszechstronna. Oto lista najbardziej popularnych, które warto poznać.

Pszczoła kraińska

Zdecydowanie jedna z popularniejszych ras, które doceniają praktycznie wszyscy pszczelarze. Charakteryzuje się szybkim rozwojem, wysoką efektywnością (szczególnie podczas zbiorów) oraz wysoką odpornością. Idealnie odnajduje się w zmiennych warunkach klimatycznych (np. tych charakterystycznych dla Polski.

Pszczoła środkowoeuropejska

Posiada charakterystyczna ciemne ubarwienie. Jednak cechy, za które szczególnie cenią ją hodowcy, to: wysoka odporność na zimno oraz choroby. Doskonale radzi sobie w trudnych i wymagających warunkach.

Haczyk? Pszczoły ten gatunku bywają agresywne, a dodatkowo – nie zapewniają takiej wydajności, jak chociażby wspomniane wyżej – kraińskie.

Pszczoła włoska

Uwielbia ciepło (stąd nazwa), jest łagodna, szybko się rozwija, a dodatkowo – ma dużą tzw. wydajność miodną. Jest bardziej podatna na choroby oraz zmiany warunków atmosferycznych (w szczególności niskie temperatury), co sprawia, że jej hodowla w Polsce może stanowić pewnego rodzaju wyzwanie.

Pszczoła kaukaska

Łagodna i wydajna. Sprawdza się szczególnie dobrze w miejscach, w których inne gatunki nie dają sobie rady (może zbierać nektar z kwiatów niedostępnych dla innych ras). Do “minusów” możemy zaliczyć wolniejszy rozwój oraz zwiększoną podatność na niektóre choroby.

Pszczoła Buckfast

Swego rodzaju hybryda będąca efektem krzyżowania przez człowieka innych gatunków pszczół. Celem było stworzenie rasy idealnej… i wiesz co? Prawie to się udało. Pszczoły tego rodzaju oferują wszystko, co potrzebne, aby sprawnie produkować miód, w tym: wysoką wydajność miodną, odporność na choroby, a dodatkowo – są łagodne.

Pszczoła Primorska

Rasa wywodząca się z Rosji. Wydajna i stosunkowo łagodna, jednak jej najważniejszą cechą jest wysoka odporność na pasożyta.

Pszczoła afrykańska

Warto ją znać, ale z pewnością nie ze względu na hodowlane cechy. Podpowiedź: z uwagi na bardzo wysoką agresywność oraz trudność w hodowli – ta rasa pszczół nie nadaje się do pasieki.

Pszczoła iberyjska

Kolejna hybrydowa rasa pszczoły, która łączy w sobie cechy pszczół północnoafrykańskich i środkowoeuropejskich. Z jednej strony jest dość agresywna, ale z drugiej – doskonale radzi sobie w gorących i suchym klimacie. Polecana do hodowli w wymagających miejscach, w których inne gatunki mają problem z przetrwaniem.

Chcesz rozpocząć i rozwijać hodowlę pszczół?

Zapoznaj się z ofertą inkubatorów pszczelich matek. Znajdziesz je w naszym sklepie internetowym – zresztą tak samo, jak wiele innych produktów, które są przydatne w tego typu hodowlach.