Jak powstaje jajko? Jak rozwija się zarodek? Proces krok po kroku.

Jak dochodzi do powstania tego małego cudu natury, który codziennie (lub prawie codziennie) ląduje na Twoim talerzu? Jak wygląda cały proces, którego finalnym etapem podróż na półkę sklepową, następnie do Twojego koszyka, dalej do lodówki i aż wreszcie – na patelnię lub do garnka? Brzmi interesująco?

Zobacz, jaka droga musi zostać pokonana, aby ostatecznie doszło do powstania kurzego jajka. Chcesz wiedzieć? Zapraszamy do lektury! Ale zacznijmy od podstaw i od początku…

Budowa układu rozrodczego kury

Układ rozrodczy kury to prawdziwe centrum produkcyjne, w którym każdy element ma swoją precyzyjnie określoną rolę. Składa się z dwóch głównych elementów: jajowodu oraz jajnika.

• Jajowód – przypomina poskręcaną rurkę. Składa się z odcinków, które kolejno odpowiadają za formowanie przyszłego jajka.
• Jajnik – odpowiada za produkcję i magazynowanie tysięcy mikroskopijnych pęcherzyków jajnikowych, które w przyszłości mogą stać się żółtkami.

Od czego zaczyna się proces powstawania jajka?

Proces tworzenia jajka rozpoczyna się bezpośrednio w jajniku, gdzie dochodzi do formowania się żółtka (komórki jajowej). W momencie, gdy pęcherzyk jajnikowy osiąga odpowiednią wielkość – komórka opuszcza jajnik i przedostaje się do jajowodu. U zdrowej kury proces jest regulowany przez wewnętrzny zegar biologiczny i następuje zazwyczaj co 24 – 26 godzin.

Jak formuje się białko jajka?

Po opuszczeniu jajnika i przechwyceniu żółtka jajowód – trafia ono odcinka odpowiedzialnego właśnie za produkcję białka. Przez kilka godzin specjalne gruczoły nakładają na kulę jajową kolejne warstwy białka (gęstą – wewnątrz oraz rzadką – na zewnątrz).

W ten sposób żółtko otrzymuje barierę, która je chroni, a dodatkowo – dostarcza zarodkowi niezbędnych składników odżywczych.

Ciekawostka: w jednym procesie może dojść do uwolnienia nawet dwóch żółtek jednocześnie.

W jaki sposób tworzy się skorupka?

Gdy żółtko zostanie otoczone białkiem – przychodzi czas na kolejny etap, czyli zabezpieczenie go specjalną pergaminową błoną. Jest ona nakładana warstwowo, aż ostatecznie – przybierze formę skorupki. We wnętrzu jajka tworzy się również specjalna powietrzna komora. Następnie jajko przechodzi do fazy tworzenia wapiennej skorupki, a tuż za nią – do jej zabarwienia. Po tym etapie jajko jest gotowe, aby opuścić układ rozrodczy kury.

Ile czasu trwa powstanie jednego jajka?

Całkowity proces, który opisaliśmy w powyższych akapitach, trwa średnio od 24 do 26 godzin. Najwięcej z tego czasu pochłania formowanie skorupki (20 godzin). Budowa białka to kolejne 3 godziny, zaś formowanie błon to dodatkowa godzina. Z kolei sam transport poprzez lejek trwa zazwyczaj 15 – 30 minut.

Jak odróżnić jajko zapłodnione od niezapłodnionego?

Zacznijmy od tego, że do zapłodnienia kury potrzebny jest… kogut. O ile produkcja jaj przeznaczonych do spożycia może odbywać się bez niego. O tyle w przypadku hodowli nastawionej na produkcję piskląt – obecność osobnika płci męskiej jest po prostu obowiązkowa.

Jeśli chodzi o odróżnianie – do tego potrzeba nie tylko wprawnego oka, ale przede wszystkim – odpowiedniej aparatury. Zapłodnione jajko najłatwiej rozpoznasz przy pomocy owoskopu* po 5 – 7 dniach inkubacji. Jeżeli doszło do zapłodnienia – we wnętrzu jajka znajdzie się siatka naczyń krwionośnych oraz ciemny punkt zarodka.

* Owoskop to specjalne urządzenie służące do prześwietlania jajek.

Czym jest i jak wygląda zarodek w jajku kurzym?

Zarodek znajduje się w sieci naczyń krwionośnych, która swoją strukturą przypomina delikatną pajęczynę. W pierwszej dobie powstaje układ nerwowy, po około 44 – 48 godzinach pojawia się układ krwionośny i zaczyna powstawać bijące serce. W 3 dniu inkubacji pojawia się dziób, zaś około 5 dnia – formują się zawiązki kończyn. Po 21 dniach kurczak jest gotowy do wyklucia się.

Warto wiedzieć, że zaczyna się rozwijać z dwóch warstw komórek, czyli listków zarodkowych. Trzeci dołącza w pierwszej dobie inkubacji. Naturalnie, nie rozwija się sam. W praktyce bowiem towarzyszą mu błony płodowe:

• pęcherzyk żółtkowy – dostarcza składników odżywczych z żółtka,
• owodnia – otacza zarodek i chroni go niczym poduszka wodna,
• omocznia – odpowiada za oddychanie i gromadzenie produktów przemiany materii,
• kosmówka – wspiera wymianę gazową z otoczeniem.

Jak przebiega rozwój zarodka dzień po dniu?

Sprawdźmy teraz, co dokładnie dzieje się w jajku od pierwszej doby aż do wyklucia.

• doba 1 – tworzy się układ nerwowy, a z tyłu jaja pojawia się zaczątek tułowia,
• doba 2 – powstaje bijące serce i łączy się z pierwszymi naczyniami krwionośnymi,
• doba 3 – uwidacznia się dziób oraz wczesne zawiązki skrzydeł i nóg,
• doba 4 – zarodek oddziela się od żółtka,
• doba 5 – zawiązki kończyn nabierają wyraźniejszego kształtu,
• doba 7 – widać dobrze rozwinięte nogi, skrzydła i wyraźnie powiększone oczy,
• doba 9 – pojawiają się pierwsze zawiązki piór,
• doby 11 – 13 – zarodek mocno rośnie, a narządy wewnętrzne są niemal w pełni uformowane,
• doba 18 – rozpoczyna się oddychanie płucami, a pisklę przygotowuje się do klucia,
• doby 19 – 21 – kurczak wypełnia niemal całe jajko i rozpoczyna wykluwanie.

Co może zakłócić proces budowy jajka?

Taki proces może zostać zaburzony na wiele różnych sposobów. Do najpopularniejszych możemy zaliczyć stres środowiskowy (w tym: wahania temperatur oraz hałas), choroby (np. układu rozrodczego), aż wreszcie – zaburzenia w sferze hormonalnej.

Wystąpienie jednej z tych okoliczności może skutkować tym, że jajko będzie miało np. zniekształconą skorupkę, nie zostanie wytworzone ub dojdzie do jego obumarcia. Nie każda inkubacja kończy się bowiem sukcesem. Przyczynami zamarcia zarodka mogą być, chociażby:

• niedobór tlenu w komorze powietrznej – szczególnie groźny około 18. doby, gdy pisklę zaczyna oddychać płucami,
• zbyt długie przechowywanie jaj przed włożeniem do inkubatora,
• wahania temperatury, które prowadzą do deformacji i osłabienia zarodka,
• słaba wentylacja i brak świeżego powietrza w urządzeniu.

Czy i jak żywienie kury wpływa na powstawanie i jakość jajek?

Oczywiście, że tak! Pełnowartościowe, zbilansowane i po prostu prawidłowe żywienie to absolutny fundament, od którego zależy przyszła wydajność kur, a co za tym idzie – ilość oraz jakości samych jajek.

Aby kura niosła jaja regularnie i prawidłowo – jej dieta musi oferować wszystko, co niezbędne, w tym:  białko, minerały oraz kluczowe witaminy (m.in. D3 oraz E).

Zależy Ci na poprawie wydajności Twojej produkcji?

Koniecznie udaj się do internetowego sklepu Bio Eggs, w którym przygotowaliśmy dla Ciebie wiele produktów wspierających hodowlę kur – na każdym etapie. Poza inkubatorami, skubarkami i licznymi akcesoriami, znajdziesz u nas również tak potrzebne – klujniki i wylęgarki do jaj. Jeśli poza produktami potrzebujesz również wiedzy – znajdziesz ją bezpośrednio na naszym blogu. Zapraszamy na zakupy i do lektury!